Dzięki swojej wielojęzycznej naturze Parlament Europejski jest największym pracodawcą tłumaczy na świecie. Corocznie powstają w nim miliony stron tekstów, a tłumacze pracują w pocie czoła, żeby zapewnić jak najwyższą jakość przekładu.
Przy tak ogromnym nakładzie pracy nieocenione są wszelkie technologie, które umożliwiają przyspieszenie procesu tłumaczenia. Ze względu na charakter tekstów tłumacze nie mogą jednak korzystać z ogólnodostępnych w internecie narzędzi, ponieważ nie zapewniają one wystarczającej prywatności i bezpieczeństwa danych. Aby usprawnić ten proces, przez lata tworzono wiele zasobów mających na celu lepszą organizację projektów tłumaczeniowych, szybsze tempo pracy, większą efektywność oraz wyższą jakość tłumaczeń.
Czym jest IATE?
IATE, czyli Interactive Terminology for Europe, to międzyinstytucjonalna baza terminologiczna uruchomiona w 1999 r. Zaprojektowano ją z myślą o jakości komunikacji i spójności terminologicznej.
Różnorodność słownictwa i szeroki zakres dziedzin, których dotyczą zamieszczane w bazie terminy, możliwe są dzięki współpracy grup przedstawicieli wielu instytucji uczestniczących w projekcie IATE:
- Parlament Europejski (wpisy oznaczone „EP”),
- Rada Unii Europejskiej (wpisy oznaczone „Council”),
- Komisja Europejska (wpisy oznaczone „COM”),
- Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wpisy oznaczone „CJUE”),
- Europejski Bank Centralny (wpisy oznaczone „ECB”),
- Europejski Trybunał Obrachunkowy (wpisy oznaczone „ECA”),
- Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (wpisy oznaczone „EESC/CoR”),
- Europejski Komitet Regionów (wpisy oznaczone „EESC/CoR”),
- Europejski Bank Inwestycyjny (wpisy oznaczone „EIB”),
- Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (wpisy oznaczone „CdT”).
Dostęp do bazy danych i jej organizacja
W 2007 r. stworzono ogólnodostępną wersję bazy danych IATE, a 7 listopada 2018 r. całkowicie przebudowano i unowocześniono ją zgodnie z najwyższymi standardami. Aby uzyskać dostęp, wystarczy wejść na stronę internetową IATE.
IATE to nie tylko wyjątkowo przydatne narzędzie dla tłumaczy, ale również nieoceniona pomoc w nauce słownictwa z różnorakich dziedzin dla pasjonatów językowych, studentów oraz specjalistów. Dzięki darmowemu dostępowi grono użytkowników bazy jest naprawdę szerokie.
Wpisy w bazie IATE posegregowane są według dziedzin, branży oraz stopnia zaufania. Oprócz znaczenia w danych wersjach językowych i definicji dostępne są również: kontekst, w jakim występuje dany termin, źródło, z którego pochodzi, status zatwierdzenia przez specjalistów nadzorujących projekt, daty utworzenia i ostatniej modyfikacji, a także wszelkie uwagi, jakie mogła wprowadzić osoba, która utworzyła wpis.
Standaryzacja terminologiczna nie tylko dla tłumaczy
Jako że w Unii Europejskiej obowiązują 24 języki urzędowe, wspólna baza terminologiczna znacząco wpływa na spójność tekstów oraz pozwala na zapoznanie się z „oficjalnymi” określeniami stosowanymi w wielu językach. IATE ułatwia przekład także poza instytucjami UE i stanowi wiarygodne źródło odniesienia dla tłumaczy na całym świecie, a nawet przydatne narzędzie dla osób spoza branży tłumaczeniowej. Pracownicy administracji publicznej mogą korzystać z IATE przy przygotowywaniu dokumentów urzędowych, aby zadbać o spójność i precyzję terminologii używanej w komunikacji z obywatelami i innymi instytucjami. Przy wsparciu IATE firmy działające na rynkach międzynarodowych mogą zapewnić, że ich komunikacja z partnerami biznesowymi, klientami i dostawcami jest jasna i zrozumiała we wszystkich językach, w których prowadzą działalność. Z kolei dla specjalistów ds. marketingu IATE stanowi przydatne narzędzie do tworzenia wielojęzycznych materiałów promocyjnych, katalogów i stron internetowych, co pomaga w dotarciu do szerszej publiczności na globalnym rynku.
IATE przyczynia się do szerzenia wiedzy i ułatwia dialog międzykulturowy, wzmacniając integrację w Europie i poza jej granicami. Otwarty dostęp wspiera edukację, międzynarodową współpracę oraz biznes, promując wartości transparentności i dostępności, które są fundamentem europejskiego ducha. Dzięki współpracy instytucji unijnych narzędzie to odzwierciedla zaangażowanie UE w budowanie wspólnoty szanującej wielojęzyczność i jednakowe standardy dla wszystkich.